Chùa Vua là tên gọi chung của chùa Hưng Khánh, điện Thiên đế thờ Vua Đế Thích, đền thờ Trần Hưng Đạo và điện mẫu ở làng Thịnh Yên, tổng Hậu Nghiêm, huyện Thọ Xương, nay là phố Thịnh Yên, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội. Chùa Vua được coi là một "cờ miếu" của Thăng Long, bởi đây là nơi diễn ra các cuộc đấu cờ tướng đỉnh cao suốt mấy trăm năm. Chùa Vua được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa – thể thao của nước ta. Di tích chùa Vua chứa đựng những nét văn hóa truyền thống độc đáo. Ngoài chức năng là nơi thờ phụng tín ngưỡng truyền thống, di tích còn là nơi phát huy và thi đấu một môn thể thao đặc biệt, đó là cờ tướng – cờ người.
Vào thời Lê sơ (1428 – 1527), khu vực chùa Vua là làng Thịnh Yên, vốn là cung Thừa tướng. Nơi đây có chùa Hưng Khánh thờ Phật. Làng Thịnh Yên vốn có truyền thống chơi cờ tướng lâu đời. Hội cờ làng Thịnh Yên thu hút nhiều danh kỳ và bà con hâm mộ cờ tướng về dự hội. Sử sách viết: "Vì thấy Đế Thích là bậc cao cờ nên một ông hoàng thời Lê đem lòng hâm mộ, lập một đền thờ ở làng Thịnh Yên, tổng Hậu Nghiêm, huyện Thọ Xương". Từ đó về sau, Đế Thích quán đã trở thành trung tâm đấu cờ tướng hàng đầu của đất Thăng Long. Hàng năm, Vua Lê, Hoàng tử và các đại thần, trước khi đến đền Nam giao lễ tế trời đất, thường đến đây cầu nguyện cho "Quốc thái dân an", nên nhân dân ta quen gọi là Chùa Vua, ngạn ngữ có câu "Ai muốn sống lâu, cầu Đế Thích".
Trải qua các Triều đại cùng các bước thăng trầm của thời cuộc, chùa Vua không những chỉ là di tích lịch sử văn hóa, mà còn là cơ sở Cách mạng. Sư cụ Hoàng Đình Điều, một võ tướng của Đề Thám đã quy y xuất gia, trụ trì tại Chùa Vua. Cụ đã được nhà nước truy tặng là người có công với nước. Trong những năm đầu thành lập Đảng, đến Cách mạng tháng 8 năm 1945, Chùa Vua là trụ sở ủy ban Cách mạng lâm thời tiểu khu 7. Toàn quốc kháng chiến 19/12/1946, Chùa Vua là nơi cất giữ đạn dược, lương thực của bộ đội ta.
Đến với Chùa Vua, chúng ta được chiêm ngưỡng quần thể kiến trúc trang nghiêm, đẹp đẽ và cầu kỳ. Đi qua cổng tam quan với gác chuông làm rất đẹp là tới sân đánh cờ. Đây là nơi diễn ra những huyền vi, ảo diệu của các thế cờ trong cuộc thi mỗi năm. Bàn cờ được xã hội hóa tu bổ tôn tạo thành bàn cờ đá tuyệt đẹp. Trong những ngày thường, các vị trí đặt quân trên bàn cờ được đặt các chậu cảnh. Trên thân chậu cũng ghi tên quân với tướng, sĩ, tượng, xe, pháo, mã… Từ trên lầu chuông của tam quan nhìn xuống, du khách như cảm nhận khí thế một cuộc cờ với những câu thơ:
Xe pháo qua hà giữa tiết xuân
Cần chi phong tướng mới cầm quân
Thoắt mang ngựa đến tan thành cổ
Bỗng vẫy voi ra giấu mẹo thần…
Lễ hội chùa Vua được tổ chức hàng năm vào các ngày mùng 6, mùng 7, mùng 8 và mùng 9 tháng Giêng. Hội cờ thu hút đông đảo các danh thủ trong nước đến so tài. Mồng 9 là ngày chính hội. Ngày đầu khảo trịch (đấu loại), sau khi vượt qua vòng sơ tuyển, các kỳ thủ sẽ chính thức so tài trong các ngày tiếp theo. Các cuộc thi được tổ chức theo thể thức loại trực tiếp. Trận chung kết bắt đầu ngay sau lễ dâng hương của đông đảo các tầng lớp nhân dân. Ngày cuối cùng chỉ còn hai đấu thủ, ai giành được phần thắng chung kết, ấy là người phá giải cờ. Nhân dân đến chùa mong cầu phúc, cầu tài, cầu bình an và cũng là để chọn một vị trí thích hợp để xem trận chung kết của giải cờ.
Trong những ngày đầu xuân của tết cổ truyền dân tộc, Chùa Vua lại mở lễ hội để bà con đến chùa lễ phật, và dự hội thi cờ tướng - môn thể thao trí tuệ để tưởng nhớ Đức vua cờ Đế Thích. Đồng thời thưởng thức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, múa lân mang tính nhân văn, đậm đà bản sắc dân tộc. Hai câu đối: "Vui tết mừng xuân nỗ lực pháo xe đường quyết thắng - Thi tài đấu trí kiên cường sỹ tượng trận bình phong" như khẳng định tinh thần thi đấu của các kỳ thủ trong các trận đấu cờ tại Lễ hội.
Năm 2026, đây là năm đất nước ta kỷ niệm nhiều sự kiện trọng đại. Việc thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ của năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi để đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: "Công việc phía trước rất bộn bề, khẩn trương. Thời gian không chờ đợi chúng ta. Đất nước đang đứng trước cánh cửa lịch sử bước vào kỷ nguyên vươn mình. Những công việc chúng ta làm hôm nay, sẽ quyết định tương lai"...